← Σκωτσέζικο δείπνο και βραδιά λαϊκής μουσικής στην Chambers Street · επιστροφή στη σελίδα του παραδοσιακού δείπνου

Η μουσική

Από τις μπαλάντες στα reels: πώς η σκωτσέζικη λαϊκή μουσική έφτασε στο τραπέζι

Τι εννοούν οι μουσικοί με τον όρο μπαλάντα, πού συγκεντρώθηκαν οι μελωδίες και γιατί μια βραδιά παραδοσιακής μουσικής μπορεί να έχει τόση κουβέντα όση και τραγούδι.

Με Edinburgh Folk Dinner Guide · τελευταίος έλεγχος στοιχείων

Κρατήστε τη βραδιά σας ↗

Γρήγορη απάντηση

Η σκωτσέζικη λαϊκή μουσική είναι μια παράδοση με πολλαπλά στρώματα: τραγούδια-ιστορίες που περνούσαν από στόμα σε στόμα, χορευτικοί σκοποί που παίζονταν με βιολί και αργότερα με ακορντεόν, και μια αναβίωση στα μέσα του 20ού αιώνα που έβγαλε τους συλλέκτες στους δρόμους με μαγνητόφωνα. Σύμφωνα με τη Wikipedia, οι μπαλάντες παρέμειναν προφορικές μέχρι που οι συλλέκτες του 18ου αιώνα τις τύπωσαν, οι τόμοι του Francis James Child από το 1882 έως το 1892 διαμόρφωσαν μεταγενέστερα ρεπερτόρια, και η School of Scottish Studies άνοιξε στο Εδιμβούργο το 1951. Μια βραδιά που ξεκινά από μπαλάντες και φτάνει σε ζωντανά τραγούδια σάς οδηγεί μέσα από αυτά τα στρώματα — γι' αυτό η σελίδα κρατήσεων δίνει έμφαση στις ιστορίες πίσω από τα τραγούδια.

Τέσσερα επίπεδα της παράδοσης

Τι είναιΣτο αρχείο
ΜπαλάντεςΙστορίες-τραγούδια που περνούσαν από γενιά σε γενιά με το αυτίΤυπωμένο από συλλέκτες από τον 18ο αιώνα, σύμφωνα με τη Wikipedia
Χορευτικοί σκοποίΡιλς, στράθσπέι και άλλη μουσική για βιολίΟ Νιλ Γκάου και ο γιος του συνέθεσαν εκατοντάδες μελωδίες
ΑκορντεόνΜια νεότερη φωνή στα συγκροτήματα χορού των HighlandsΚεντρικό στοιχείο των χορών των Χάιλαντς από τη δεκαετία του 1920, σύμφωνα με τη Wikipedia
Η αναβίωσηΣυλλέκτες, φεστιβάλ και λέσχες λαϊκής μουσικήςΗ Σχολή Σκωτικών Σπουδών χρονολογείται από το 1951

Τι είναι μια μπαλάντα

Μια μπάντα με γκάιντες με κιλτ να παίζει στο δάπεδο μιας αίθουσας κάτω από τα φώτα της σκηνής σε ένα σέιλι για συγκέντρωση χρημάτων
Μια μπάντα γκάιντα σε ένα φιλανθρωπικό ceilidh σε αίθουσα χωριού. · Photo: Dave Conner, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons

Στην σκωτσέζικη παράδοση, η μπαλάντα είναι μια ιστορία σε στίχους που τραγουδιέται με απλή μελωδία, συχνά για αγάπη, προδοσία, μάχη ή το υπερφυσικό. Η Wikipedia αναφέρει ότι αυτά τα τραγούδια παρέμειναν στην προφορική παράδοση έως ότου συλλέκτες του 18ου αιώνα, όπως ο Επίσκοπος Thomas Percy, άρχισαν να τα εκδίδουν, και επισημαίνει τις νεράιδες του Tam Lin ως απόδειξη παλαιότερων, προχριστιανικών θεμάτων. Η μορφή ταιριάζει σε ένα τραπέζι με δύο μουσικούς, γιατί τα λόγια κρατούν το ενδιαφέρον και μια κιθάρα ή ένα ακορντεόν μπορεί να τα στηρίξει διακριτικά. Όταν ο ερμηνευτής κάνει μια παύση για να εξηγήσει ποιοι ήταν οι χαρακτήρες, το τραγούδι αγγίζει βαθύτερα, και αυτό είναι το μοτίβο που περιγράφει η σελίδα κρατήσεων.

Child, Greig και οι πρώτοι συλλέκτες

Τα τέλη του 19ου αιώνα έφεραν μια πιο επιστημονική πρώτη αναβίωση. Η Wikipedia πιστώνει στον Francis James Child και τους οκτώ τόμους του με αγγλικές και σκωτσέζικες δημοφιλείς μπαλάντες, που εκδόθηκαν από το 1882 έως το 1892, τη διαμόρφωση του ρεπερτορίου που επέλεγαν αργότερα οι τραγουδιστές, και αναφέρει ότι ο Gavin Greig συγκέντρωσε περισσότερα από χίλια τραγούδια, κυρίως στο Aberdeenshire. Κανένας από τους δύο δεν ήταν ερμηνευτής με τη σύγχρονη έννοια, αλλά τα βιβλία τους παρείχαν τα κείμενα στα οποία στηρίζονται ακόμη και σήμερα οι folk τραγουδιστές. Αν ένας μουσικός στο τραπέζι σας παρουσιάσει μια μπαλάντα με το όνομά της, υπάρχει αρκετή πιθανότητα τα λόγια της να έχουν καταγραφεί από συλλέκτες σαν κι αυτούς.

Ριλ, στράθσπέι και το βιολί

Η Wikipedia κατατάσσει τα reels και τα strathspeys στους τύπους χορευτικών μελωδιών της Σκωτίας και αναφέρει τον Niel Gow και τον γιο του Nathaniel ως συνθέτες εκατοντάδων μελωδιών και παραλλαγών για βιολί. Ο James Scott Skinner κέρδισε το προσωνύμιο Strathspey King. Οι βαθιές ρίζες του βιολιού φαίνονται σε μια σημείωση του 1703, όταν ο ταξιδιώτης Martin Martin μέτρησε δεκαοκτώ βιολιστές μόνο στο νησί Lewis. Ένα ceilidh με τη σύγχρονη έννοια χτίζεται πάνω σε αυτή τη μουσική, καθώς το λήμμα Ceilidh στη Wikipedia περιγράφει σετ και χορούς ζευγαριών σε σκωτσέζικες μελωδίες. Μια βραδιά με καθίσματα δανείζεται το ρεπερτόριο χωρίς τον χορό.

Το ακορντεόν φτάνει

Το ακορντεόν έχει μικρότερη ιστορία στη Σκωτία από το βιολί. Σύμφωνα με τη Wikipedia, έγινε κεντρικό στοιχείο των χορών και των γλεντιών των Highlands από τη δεκαετία του 1920, και σήμερα αποτελεί βασικό συστατικό των μουσικών συγκροτημάτων. Σε ντουέτο με κιθάρα παίζει δύο ρόλους ταυτόχρονα, κρατώντας τη μελωδία και διατηρώντας τον ρυθμό, κάτι που επιτρέπει σε δύο μόνο άτομα να ακούγονται σαν μικρή μπάντα. Η ίδια η φωτογραφία στη σελίδα κρατήσεων αποτυπώνει ακριβώς αυτό το δίδυμο, έναν κιθαρίστα και έναν ακορντεονίστα να παίζουν για τους θαμώνες.

Το word ceilidh

Η Wikipedia εντοπίζει τη λέξη σε έναν παλαιοϊρλανδικό όρο για τον σύντροφο και αναφέρει ότι στην γαελική γλώσσα κατέληξε να σημαίνει επίσκεψη. Αρχικά, το ceilidh ήταν κάθε κοινωνική συγκέντρωση, συχνά μια λογοτεχνική βραδιά με αφηγήσεις, ποίηση, μπαλάντες, τραγούδια και παροιμίες, με οικοδεσπότη τον άνδρα του σπιτιού. Αργότερα, ο χορός κυριάρχησε στο όνομα. Εκείνη η παλαιότερη έννοια βρίσκεται πιο κοντά σε αυτό που προσφέρει ένα λαϊκό δείπνο: μια βραδιά με τραγούδια και ιστορίες, με ανθρώπους συγκεντρωμένους γύρω από ένα τραπέζι, ακόμη κι αν κανείς δεν σηκωθεί να χορέψει.

Η μεταπολεμική αναγέννηση

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, σύμφωνα με τη Wikipedia, η παραδοσιακή μουσική παρέμεινε ισχυρότερη στη Σκωτία απ' ό,τι στην Αγγλία. Η Σχολή Σκωτσέζικων Σπουδών άνοιξε στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου το 1951. Ο Hamish Henderson, που περιγράφεται ως καταλύτης της αναβίωσης, ξενάγησε τον Αμερικανό λαογράφο Alan Lomax στη Σκωτία τη δεκαετία του 1950 και βοήθησε στη διοργάνωση του People's Festival Ceilidh του 1951, που παρουσιαζόταν ως μια βραδιά σκωτσέζικου τραγουδιού. Η Rounder Records κυκλοφόρησε μια ηχογράφηση εκείνης της βραδιάς το 2005, με τη βοήθεια του Henderson. Το Tobar an Dualchais πλέον αναρτά online ηχογραφήσεις από σκωτσέζικες συλλογές.

Τι να ακούσετε

Στο τραπέζι, προσέξτε αν ένα τραγούδι αφηγείται μια ιστορία, σηματοδοτεί έναν τόπο ή κρατά τον χρόνο για χορό. Προσέξτε πώς το παρουσιάζει ο ερμηνευτής, καθώς η εισαγωγή είναι συχνά εκεί όπου κρύβεται η ιστορία. Αν μια μελωδία έχει μια χάρη που κάνει το πόδι σας να χτυπά τον ρυθμό, πιθανότατα ανήκει στην παράδοση του χορού· αν τα λόγια μετράνε περισσότερο από τη μελωδία, βρίσκεστε μάλλον σε περιοχή μπαλάντας. Κανένα δεν είναι καλύτερο, και μια καλή βραδιά κινείται ανάμεσά τους.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι μια μπαλάντα το ίδιο με ένα δημοτικό τραγούδι;

Η μπαλάντα είναι ένα είδος λαϊκού τραγουδιού: μια ιστορία που αφηγείται σε στίχους. Η λαϊκή μουσική περιλαμβάνει επίσης χορευτικούς σκοπούς και τραγούδια της δουλειάς.

Χρειάζεται να γνωρίζω σκωτσέζικη μουσική για να απολαύσω τη βραδιά;

Όχι. Η σελίδα κρατήσεων αναφέρει ότι οι μουσικοί εξηγούν τις ιστορίες πίσω από τα τραγούδια.

Πού μπορώ να ακούσω αυθεντικές ηχογραφήσεις;

Το Tobar an Dualchais φιλοξενεί ηχογραφήσεις από σκωτσέζικα αρχεία στο διαδίκτυο, με δυνατότητα αναζήτησης ανά τραγούδι, ιστορία και τόπο.

Κρατήστε τη βραδιά σας ↗

Πηγές

  1. Wikipedia: Scottish folk music
  2. Wikipedia: Ceilidh
  3. Wikipedia: Hamish Henderson
  4. Tobar an Dualchais: recordings of Scotland's heritage
  5. The booking page for the Scottish dinner and folk music experience, on GetYourGuide
Κρατήστε τη βραδιά σαςΔωρεάν ακύρωση · Κάντε κράτηση τώρα, πληρώστε αργότερα